سندرم تیک و تورت

تیک‌ها دو ویژگی متمایز دیگر نیز دارند. اول اینکه، اغلب قبل از آنها یک تجربه حسی ناخوشایند رخ می‌دهد که معمولاً به عنوان "میل هشداردهنده" شناخته می‌شود. مشابه تجربیات حس درونی، بیماران معمولاً در ارائه شرح دقیقی از میل‌های هشداردهنده مشکل دارند و اغلب از عباراتی مانند "خارش"، "سوزش"، "تنش عضلانی" یا "نیاز به انجام تیک" برای توصیف آنها استفاده می‌کنند. معمولاً، انجام یک رفتار تیک، تسکین موقت از میل هشداردهنده مانع را فراهم می‌کند. دوم اینکه، تیک‌ها را می‌توان برای مدت کوتاهی به طور ارادی سرکوب کرد. در واقع، هم وجود میل‌های هشداردهنده و هم توانایی سرکوب تلاشی رفتارهای تیک در صورت نیاز، سرنخ‌های مفیدی در موارد شدید هستند، جایی که تمایز از سایر اختلالات حرکتی بیش‌جنبشی، مانند کره، ممکن است دشوار باشد.

تیک‌ها می‌توانند در طیف وسیعی از اختلالات عصبی-رشدی، عصبی-متابولیک و عصبی-تخریبی دیده شوند. با این حال، در محیط بالینی، بیشتر در سندرم ژیل دو لا تورت (یا فقط سندرم تورت: TS) دیده می‌شوند. طبق DSM-5، TS با وجود حداقل دو رفتار تیک حرکتی و یک رفتار تیک صوتی برای حداقل یک دوره یک ساله، که قبل از سن ۱۸ سالگی بروز می‌کند، تعریف می‌شود. سایر اختلالات تیک اولیه شامل اختلال تیک حرکتی و صوتی مزمن - که با وجود تیک‌های حرکتی یا صوتی به عنوان تظاهرات جداگانه تعریف می‌شود - و اختلال تیک موقت، زمانی که تیک‌ها کمتر از یک سال وجود داشته‌اند، می‌شود. قابل توجه است که در اکثر موارد مبتلا به TS، بیماران با طیف گسترده‌ای از بیماری‌های همراه عصبی-روانی نیز مراجعه می‌کنند. این موارد شامل اختلال بیش‌فعالی-کمبود توجه (ADHD)، رفتار/اختلال وسواس فکری-عملی (OCB/OCD)، افسردگی، اختلال اضطراب، رفتار خودآزاری و موارد دیگر است. نکته مهم این است که طیف بیماری‌های همراه بالینی مرتبط در یک فرد خاص ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. برای مثال، اختلالات افسردگی و اضطراب در بزرگسالان مبتلا به سندرم تورت (TS) برجسته‌تر می‌شوند، برخلاف کودکان خردسال که ADHD اغلب ممکن است یک مشکل بالینی اصلی باشد.

همانند هر اختلالی، اما بیشتر در مورد تیک‌ها، درمان از زمان تشخیص آغاز می‌شود. این بدان معناست که در اکثر موارد، توضیح پیشینه عصبی-زیستی اختلال و طیف پدیده‌ها و بیماری‌های همراه ممکن است کافی باشد. علاوه بر این، در بسیاری از موارد، اولویت‌بندی اهداف درمانی می‌تواند به سمت مداخلاتی با هدف کاهش تأثیر بیماری‌های همراه مانند ADHD، OCD یا افسردگی باشد. با این حال، هنگامی که تیک‌ها مضر یا از نظر اجتماعی نگران‌کننده هستند، روش‌های درمانی، از جمله رفتاری و دارویی، ضروری هستند. در طیف درمان‌های دارویی موجود، دو دسته مختلف دارو، آگونیست‌های آلفا-آدرنرژیک و داروهای ضد روان‌پریشی، در درجه اول توصیه می‌شوند.

کلونیدین و گوانفاسین آگونیست‌های آلفا-آدرنرژیک هستند که اثربخشی آنها به ویژه در موارد ADHD همراه اثبات شده است. تنظیم تدریجی دوز و نظارت دقیق برای عوارض جانبی احتمالی، از جمله افت فشار خون، برادی کاردی، سرگیجه و سردرد، ضروری است. همچنین، در صورت قطع درمان باید احتیاط کرد، زیرا ممکن است فشار خون بالا بازگردد.

داروهای ضد روان‌پریشی غیرمعمول (مثل آریپیپرازول، ریسپریدون، اولانزاپین، زیپراسیدون) و داروهای ضد روان‌پریشی خط اول (مثل هالوپریدول، پیموزاید، فلوفنازین) هر دو برای درمان تیک‌ها مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. بر اساس مشخصات بیماری‌های همراه، داروهای ضد روان‌پریشی غیرمعمول معمولاً نسبت به داروهای ضد روان‌پریشی خط اول ترجیح داده می‌شوند. در همه موارد، تنظیم دوز آهسته و نظارت دقیق بر عوارض جانبی عصبی-روانی و همچنین اختلالات حرکتی، متابولیک و اختلالات هورمونی ضروری است. همچنین، به دلیل ماهیت نوسانی تیک‌ها، درمان باید در دوره‌های زمانی طولانی‌تری آغاز شود تا اثربخشی واقعی ارزیابی شود. بنزامیدها، مانند تیاپراید و سولپیراید، موادی هستند که اغلب در اروپا مورد توجه قرار می‌گیرند.

سایر عوامل دارویی شامل تترابنازین و دوتترابنازین و همچنین کانابینوئیدها برای درمان بزرگسالان مبتلا به تیک هستند. سم بوتولینوم نیز ممکن است اغلب مفید باشد، به ویژه در مواردی که تیک‌های محدود به سوماتوتوپی و به ویژه آزاردهنده دارند و بیشتر صورت یا گردن و شانه‌ها را درگیر می‌کنند. اگرچه تحریک عمقی مغز نویدبخش درمان است، به ویژه در موارد مقاوم به درمان، این کار باید در مراکزی با تجربه بالینی زیاد هم در اختلالات تیک/TS و هم در تحریک عمقی مغز انجام شود.

ادوارد بریسو در مقدمه خود بر اثر میگ و فیندل با عنوان «تیک‌ها و درمان آنها»، به عادت غیرعلمی ایجاد «سلسله مراتب بین مشکلات پزشکی بر اساس شدت نسبی علائم» توجه می‌کند و تأکید می‌کند که «هیچ تقسیم‌بندی بیماری‌ها به عمده و جزئی نمی‌تواند وجود داشته باشد». در واقع، تیک‌ها و درمان آنها اغلب به دلیل ماهیت نسبتاً خوش‌خیم اختلال حرکتی و طیف چالش‌برانگیز بیماری‌های همراه عصبی-روانی، با شکست مواجه می‌شوند. با این حال، تیک‌ها و ارتباط آنها اغلب به شیوه‌ای بسیار رضایت‌بخش قابل مدیریت هستند، به ویژه در مراکزی که تخصص اختلالات حرکتی با دانش و مهارت‌های حوزه‌های مجاور روانپزشکی، روانشناسی و اطفال همراه است.

ارائه شده توسط دکتر هوبرت فرناندز
گروه مغز و اعصاب
کلیولند کلینیک
کلیولند، اوهایو، ایالات متحده آمریکا

نسخهٔ ۲۰۱۹ ارائه شده توسط:
دکتر کریستوس گانوس، اختلالات حرکتی و کنترل بدن
واحد اختلالات حرکتی و تعدیل عصبی، گروه مغز و اعصاب Charité، دانشگاه پزشکی
برلین، آلمان